ERKEN YOĞUN DAVRANIŞSAL EĞİTİM

(EYDE)

EYDE Nedir?

İlk kez 1987’de Lovaas tarafından kullanılan Erken Yoğun Davranışsal Eğitim (EYDE), uygulamalı davranış analizi ilkelerine dayalı öğretim yöntemleri kullanılarak temel becerilerin erken yaşlarda yoğun bir eğitimle kazandırılmasını öneren kapsamlı bir eğitim modeli olarak tanımlanabilir.

Erken:  Eğitime erken yaşlarda, tercihen 3 yaş öncesinde başlanması esastır. Erken eğitim, gelişimsel farklılığın fark edildiği anda eğitime başlanması olarak tanımlanmaktadır.

Yoğun:  Bir müdahale programının etkili olması için haftada en az 20, tercihen 40 saat eğitim alınması önerilmektedir. Bu nedenle eğitimi en az haftada 3 gün, ideal olarak 5 gün yürütülmesi gerekmektedir.

Davranışsal: Davranışsal eğitim, etkililiği bilimsel çalışmalarla kanıtlanmış bilinen en etkili müdahale yoludur. Davranışsal eğitimde bireyin davranışları somut olarak tanımlanır ve çevresel düzenlemelerle hedef davranışların kazanılması sağlanır. Uygulamalı davranış analizi, UDA (ya da İngilizce karşılığı ABA), çevre ve davranış arasındaki ilişkiyi temel alarak öğretim yöntemlerinin kullanılmasına olanak sağlayan bir disiplindir. UDA’ya dayalı öğretim yöntemleri arasında Ayrık Denemelerle Öğretim, Yanlışsız Öğretim Yöntemleri, Fırsat öğretimi gibi pek çok yapılandırılmış öğretim yöntemi yer almaktadır. Temelinde ise bütün yöntem ve tekniklerde hedef davranışın belirlenmesi, çevre düzenlemesi ile gerekli uyaranların sağlanması, doğru davranışların bireye uygun ipuçları ile ortaya çıkarılması ve bu davranışların bireye uygun pekiştireçlerle devam ettirilmesi esastır. Birey davranışta ustalaştıkça sağlanan ipucu ve pekiştireçler en hızlı şekilde silikleştirilerek bağımsızlık hedeflenmelidir. Bu kararların en doğru şekilde verilebilmesi için alanında uzman süpervizörlerin sürecin her aşamasında yer alması gerekir. Doğru şekilde uygulanmayan bir davranışsal yöntem, kolaylıkla çocuğunuzu ipuçlarına ve pekiştirece bağımlı hale getirebilir. Yanlış uygulamalar nedeniyle bazı çevrelerde “UDA’nın çocukları “robotlaştırdığı” fikri doğabilir.

Eğitim: Özel gereksinimli çocuklarımızın özel bir eğitime ihtiyacı vardır. Özel eğitimde kullanılan öğretim yöntemleri ve stratejileri genel eğitimde uygulanan yöntemlerden pek çok noktada farklılaşmaktadır. Özel eğitimde öncelikle temel becerilerin öğretilmesi gerekmektedir. Bu beceriler çoğu zaman gelişimsel farklılığı olmayan çocukların doğal çevrelerinde kendiliğinden öğrendiği beceriler olmaktadır. Özle eğitimde ise planlı ve programlı bir şekilde sistematik öğretim yapılması esastır. Bu nedenle özel eğitim, özel eğitim alan öğretmenleri tarafından, alan uzmanlarının süpervizörlüğünde yürütülmektedir. Dünyada ve Türkiye’deki başarılı uygulamalara bakarsanız öğretim sürecinde süpervizör desteğinin yer aldığını görebilirsiniz.

UDA(ABA) ve EYDE arasındaki fark nedir?

EYDE; UDA ilkelerini temel alarak geliştirilen öğretim yöntemlerinin kullanıldığı yoğun bir eğitim modelidir. UDA ise en genel ifadesiyle çevre ve davranışlar arasındaki ilişkiye dayalı bir disiplindir. UDA bir öğretim yöntemi ya da modeli değildir.

Neden EYDE?

    • EYDE alan çocukların bilişsel gelişim, sosyal gelişim ve dil gelişimi alanlarında önemli ilerlemeler kazandığı bilimsel çalışmalarla kanıtlanmıştır.
    • EYDE alan çocuklarla yürütülen boylamsal (yani programı tamamladıktan sonra ilerleyen yıllarda değerlendirilen çocuklarla yapılan) çalışmalar, programa katılan çocukların önemli bir kısmının gelişimsel farklılıklardan etkilenme düzeyinde azalma olduğu veya bu farklılıkarın tamamen ortadan kalktığı yönündedir.

    (Lovaas, 1987) Araştırma sonuçlarına göre, 2 yıl boyunca haftada 40 saat EYDE alan ve ağır düzeyde yetersizlikten etkilenmiş çocukların %47’si normal gelişen çocuklarla aynı düzeye gelmiştir. %40’ının ise tanısı, ağır düzeyden hafif düzeye dönüşmüştür. http://www.lovaas.com/

    • EYDE uygulamak için yeterli program içeriği ve materyal bulunmaktadır ve kolaylıkla erişilebilir.
    • EYDE programının uygulandığı ve bilimsel heyetler tarafından kabul edilmiş çok fazla etkili uyulama örneği bulunmaktadır.
    • Özel eğitimde başarı sağlayan uygulamalar arasında etkililik değeri en yüksek programlar EYDE programlarıdır.
Copy Protected by Chetan's WP-Copyprotect.